ประวัติ “ยายแฟง” แม่เล้าแห่งยุครัตนโกสินทร์ ในช่วงรัชกาลที่ 3 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ (พ.ศ. 2367–2394) มีบุคคลหนึ่งที่สร้างชื่อเสียงในวงการธุรกิจและเป็นที่รู้จักในหน้าประวัติศาสตร์ไทย เธอคือ ยายแฟง แม่เล้าเจ้าของโรงโสเภณีที่มีอำนาจและมั่งคั่งจนสามารถสร้างวัดได้ ซึ่งก็คือ วัดคณิกาผล ในปัจจุบัน ประวัติ “ยายแฟง” แม่เล้าแห่งยุครัตนโกสินทร์ตอนต้น ผู้สร้างวัดคณิกาผล ยายแฟงคือใคร? ยายแฟงเป็นหญิงชาวจีนเชื้อสายไทยที่อาศัยอยู่ในกรุงเทพฯ ในช่วงต้นรัตนโกสินทร์ เธอเป็นที่รู้จักในฐานะแม่เล้าเจ้าของ โรงโสเภณีชื่อดัง ซึ่งตั้งอยู่แถวสำเพ็งและเยาวราช พื้นที่นี้เป็นย่านการค้าและชุมชนชาวจีนที่สำคัญในสมัยนั้น โรงโสเภณีของยายแฟงได้รับความนิยมอย่างมาก เนื่องจากเป็นสถานที่ที่ให้บริการแก่ขุนนาง พ่อค้า และผู้มีอันจะกินในสังคมขณะนั้น บางข้อมูลกล่าวว่าเธอเป็นคนมีไหวพริบในการทำธุรกิจ และสามารถบริหารจัดการกิจการของตนจนร่ำรวยมหาศาล ความมั่งคั่งและการสร้างวัดคณิกาผล ด้วยความมั่งคั่งจากธุรกิจของเธอ ยายแฟงได้ตัดสินใจทำบุญครั้งใหญ่ โดยใช้ทรัพย์สินที่หามาได้ สร้างวัดคณิกาผล ซึ่งตั้งอยู่ที่เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร วัดแห่งนี้สร้างขึ้นประมาณปี พ.ศ. 2394 ในช่วงปลายรัชกาลที่ 3 คำว่า คณิกาผล มีความหมายเกี่ยวข้องกับ “คณิกา” ซึ่งแปลว่า “หญิงโสเภณี” ส่วน “ผล” หมายถึง …